Kiến trúc Nhật Bản: Sự hòa quyện của truyền thống và hiện đại

Kiến trúc và phong cách nội thất Nhật Bản đã và đang được khẳng định ở tầm quốc tế.

Năm 2010, giới kiến trúc sư Nhật Bản rất tự hào vì một lần nữa 02 thành viên của họ đã được nhận chung giải thưởng Pritzker (“Nobel của kiến trúc”). Ba lần trước đó giải thưởng này đã được trao cho Kenzo Tang (1987), Fumihico Maki (1993) và Tadao Ando (1995).

Giải Pritzker được trao hàng năm cho những kiến trúc sư có nhiều cống hiến cho nhân loại và đặc biệt sáng tạo ra những tác phẩm mang những tư tưởng mới cho kiến trúc.

Có thể nói, kiến trúc, phong cách nội thất Nhật Bản đã và đang được khẳng định ở tầm quốc tế.

Sự hoà trộn giữa kiến trúc và thiên nhiên trong ngôi nhà do KTS Nhật Bản thiết kế
Sự hoà trộn giữa kiến trúc và thiên nhiên trong ngôi nhà do KTS Nhật Bản thiết kế

Truyền thống và hiện đại

Hiện nay, chủ đề đi tìm bản sắc kiến trúc hiện đại nhưng mang đậm nét truyền thống của Việt Nam luôn được nhắc tới. Đây là chủ đề mà những nước mang văn hoá triết lý phương Đông rất coi trọng. Ở châu Âu mối liên hệ giữa truyền thống và hiện đại được các kiến trúc sư khai thác bắt đầu từ nửa sau thế kỷ 19. Đây là một trong những xu hướng để phát triển kiến trúc. Nhiều kiến trúc sư lấy đó là nguồn khởi đầu trong công việc sáng tạo của mình.

Vấn đề đặt ra là phải hiểu thấu đáo thế nào là truyền thống và thế nào là hiện đại. Nhiều người cho rằng kiến trúc hiện đại là công trình phải có nhiều kính và được trang bị các máy móc hiện đại. Ngay từ khái niệm ban đầu đã sai rồi thì không thể dẫn đến một kết quả tốt được…

Trong cuốn phim nói về công việc xây dựng sân vận động “tổ chim” ở Bắc Kinh, hai kiến trúc sư thiết kế người Thuỵ Sĩ Herzog và De Meron đã từng tâm sự, chiếc chìa khoá quan trọng để cho đồ án được thành công là sự cộng tác với hoạ sĩ Ai Wei Wei, một trong những hoạ sĩ rất am tường văn hoá Trung Quốc nhưng từng sống và làm việc tại New Yord trên 10 năm nên rất hiểu người phương Tây muốn và nghĩ gì. Sự gắn bó hợp tác của họ vượt qua cả tình đồng nghiệp đã đưa công trình đi đến đỉnh cao.

Không gian nội thất phong cách Nhật Bản tại Showroom Hiashi
Không gian nội thất phong cách Nhật Bản tại Showroom Hiashi

Đi tìm bản sắc dân tộc là điều rất quan trọng nhưng cũng không vì thế mà quá gượng ép.

Nhà truyền thống Nhật Bản

Về tính truyền thống trong các công trình Nhật Bản, theo Kiến trúc sư Kazuyo Sejima kiến trúc như các hòn đá, người châu Âu tìm tòi khai thác không gian bằng cách khoét rỗng các hòn đá đó. Nhưng cái mà người Nhật Bản quan tâm chính là các “khoảng trống” ở giữa các hòn đá đó. Những khoảng trống hư không được ông thể hiện rất thành công ở khu nhà Media Library tại thành phố Sendai ở Nhật.

Khách sạn ngàn tuổi này mang phong cách kiến trúc, nội thất truyền thống Nhật Bản
Khách sạn ngàn tuổi này mang phong cách kiến trúc, nội thất truyền thống Nhật Bản

Nhà truyền thống Nhật Bản với những tấm tường trượt. Không gian được chia nhỏ hay nới rộng. Các không gian đều có cung bậc giá trị như nhau.

Cũng không có gì là khó hiểu cả nếu ta để ý tới nhà cổ truyền của Nhật. Những ngôi nhà này thường có mặt bằng được tổ hợp bởi các Tatami (một loại chiếu của Nhật có kích thước 90 x 180cm). Kết cấu của những ngôi nhà này thường bằng gỗ được dựng lên rất đơn giản và rõ ràng. Đó là mục đích để sau khi có động đất thì tất cả cột và dầm đều được tái sử dụng. Trong nhà, các tường ngăn được làm rất nhẹ và có thể trượt được, nhờ đó mà các không gian có thể được chia nhỏ hay mở rộng ra tuỳ theo ý muốn. Do sự phân chia linh hoạt này nên không có sự phân bậc giữa các không gian, các không gian đều có cung bậc quan trọng như nhau.

Một điều đặc biệt nữa đối với lối sống của người Nhật là các đồ vật được đặt trong những không gian này khi chúng được sử dụng, và chúng đem đến “ý nghĩa” cho không gian đó. Xong công việc rồi thì chúng được cất đi nơi khác, để lại một không gian hoàn toàn trống rỗng. Đó là khoảng trống mà người Nhật Bản quen thuộc từ xưa.

Nói đến kiến trúc Nhật Bản ta không thể không nhắc tới các khu vườn bí mật ở bên trong ngôi nhà. Các khu vườn “zen” này đã tạo mối liên hệ giữa con người và thiên nhiên, giữa tâm linh và trời đất. Sự trung chuyển từ trong nhà ra ngoài vườn thông qua một số phần tử kiến trúc như hàng hiên hay những bức tường trượt bằng giấy mờ đã tạo ra một âm hưởng “thiền” trong không gian rất riêng của kiến trúc Nhật Bản.

Kiến trúc hiện đại

Không phải là những hình thái của kiến trúc cổ truyền như những mái cong hay những hoạ tiết ở những ngôi chùa hay lăng tẩm, kiến trúc Nhật Bản hiện đại nặng về khai thác không gian.

Đầu tiên phải kể tới tính đơn giản và rõ ràng trong cách phân chia các chức năng. Sự đơn giản tới mức tối đa trong cách bố trí mặt bằng cũng như việc sử dụng các phần tử kiến trúc cùng một màu trắng, không bộc lộ tính cách vật liệu tạo nên cảm giác trống rỗng. Chỉ có không gian được biểu hiện mạnh nhất.

Mỗi công năng được giới hạn rõ ràng bởi những tường ngăn “khép kín” tạo nên một khối riêng biệt. Chúng hoàn toàn đứng biệt lập, có cấp bậc như nhau và chỉ liên hệ với nhau khi cần thiết thông qua các ô mở hay vật liệu tường bằng kính.

Hệ kết cấu rất rõ ràng mạch lạc, các cột chịu lực luôn được tính toán để có được tiết diện nhỏ nhất. Chúng được thiết lập trên mạng lưới chia đều nhau. Vì những lý do đó ta mất đi cảm giác của kết cấu, tạo nên sự “xuyên suốt” trong không gian.

Một số hình ảnh về kiến trúc phong cách Nhật Bản hiện đại:

Không gian gần gũi với thiên nhiên
Không gian gần gũi với thiên nhiên
Không gian gần gũi với thiên nhiên vô cùng ấn tượng
Không gian gần gũi với thiên nhiên vô cùng ấn tượng

Một phòng ngủ ngăn nắp, khoa học do Hiashi thiết kế
Một phòng ngủ ngăn nắp, khoa học do Hiashi thiết kế

Với những ý nghĩa “mỏng manh nhẹ nhàng, xuyên suốt và phi vật liệu” kiến trúc của họ được đánh giá là biểu tượng cho cuộc sống hiện tại, cuộc sống trong một thế giới “ảo” hay một thế giới của computer và internet. Đằng sau đó cũng phải kể đến sự không ngại mạo hiểm của dân tộc Nhật Bản khi muốn thử nghiệm những sáng tạo mới. Chỉ có cách đó mới giúp đất nước họ vượt lên được phía trước.

Từ Khóa:
Theo: © Hiashi Vietnam

Được nhiều người xem

Sorry. No data so far.

Bài viết Mới